واكنشى از سوى آنان هنگامى صورت گرفت كه پيامبر صلى الله عليه و آله وارد مكه شده بود و هنگامى كه پيامبر صلى الله عليه و آله در مرّالظهران حضور داشت ، به ايشان امان داده بود ؛ چرا كه در « مغازى » موسى بن عقبه روايت شده كه ابوسفيان بن حرب و حكيم بن حِزام ، پس از اسلام آوردن در مَرّالظهران به پيامبر صلى الله عليه و آله گفتند : اى رسول خدا ! مردم را امان ده . آيا اگر قريش دست از نبرد بكشند ، در امان خواهند بود ؟ حضرت صلى الله عليه و آله فرمود : هركس دست از نبرد بكشد و درِ خانه‌اش را ببندد ، در امان است . گفتند : پس ما را روانه كن تا اين مطلب را به ايشان ابلاغ كنيم . فرمود : برويد ، هر كس وارد خانهء تو - ابوسفيان - و حكيم‌بن حزام گردد و از جنگ دست بكشد ، در امان است . مىگويد : خانهء ابوسفيان در بالاشهر مكه و خانهء حكيم ، در پايين شهر مكه قرار داشت . در سيرهء ابن‌اسحاق ( تهذيب سيرهء ابن‌هشام ) « 1 » به نقل از بكايى روايت شده كه ابن‌عباس بن عبدالمطلب پس از اسلام آوردن ابوسفيان در مرّالظهران به پيامبر صلى الله عليه و آله گفت : اى رسول‌اللَّه ، ابوسفيان كسى است كه خوش دارد به چيزى افتخار كند ، كارى براى او بكنيد . حضرت صلى الله عليه و آله فرمود : « آرى ، هر كس وارد خانهء ابوسفيان شود ، در امان است . هر كس در خانه‌اش را به روى خود ببندد ، در امان است و هر كس وارد مسجد شود ، در امان است . » « 2 » در اين دو كتاب ، رواياتى وارد شده به اين مضمون كه پيامبر صلى الله عليه و آله در امان دادن خود ، زنان و مردانى از اهل مكه را مستثنا ساخت و به دليل جرايمى كه مرتكب شده بودند ، دستور كشتن آنها را - حتى اگر پشت پردهء كعبه پنهان شده باشند - صادر كرد . از جمله احاديثى كه دلالت بر عدم پاىبندى قريش نسبت به ترك جنگ با مسلمانان در روز فتح ، و نيز عدم پذيرش امان پيامبر صلى الله عليه و آله پس از دريافت چنين پيامى دارد ، حديثى است كه فاكهى نقل كرده است و مىگويد : محمدبن ادريس بن عمر از نوشته‌هاى

--> ( 1 ) - تهذيب سيرهء ابن‌هشام ، تحقيق عبدالسلام هارون ، مؤسسة الرساله ، 1981 ، ص 253 ( 2 ) - ابوداود ، اين روايت را طىّ شمارهء 3021 و 3022 در « الخراج والإماره » ، باب « ما جاء في خبر مكه » ، آورده است .